NGƯỜI VẼ LÁ CỜ THƠ

NGÔ MINH

Năm 2003, làng văn nước ta có hai sự kiện lớn , có thể xếp vào guyness Việt Nam: Thứ nhất là Hội Nhà văn quyết định lấy ngày Rằm Nguyên Tiêu hàng năm làm Ngày thơ Việt Nam. Đây là lần đầu tiên làng Thơ Việt có một “ngày của mình “. Và cũng lần đầu tiên làng thơ Việt có một lá cờ của mình- Lá Cờ Thơ !

Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo và lá cờ Thơ được kéo lên ở Văn Miếu-QTG

Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo và lá cờ Thơ được kéo lên ở Văn Miếu-QTG

Chao ôi, đêm Nguyên Tiêu Quý Mùi trên sông Hương sương khói ấy, khi lá cờ thơ được kéo lên phía trên lư trầm nghi ngút trên chiếc thuyền rồng để mừng Ngày thơ Việt Nam đầu tiên, tôi đã không cầm được sự xúc động. Nhiều nhà thơ Huế đêm đó cũng rút mùi soa chấm nước mắt. Sự kiện thứ hai là ra đời tờ báo thơ . Một quý một số, rồi mỗi tháng một số, 24 trang hẳn hoi, phong phú và hấp dẫn lắm. Cũng như nhiều nhà văn khắp cả nước, tôi đã đọc không sót một chữ nào trong cả 5 số báo thơ. Tại quầy bán báo lớn nhất Huế ở Bưu điện Trung tâm , báo thơ về , một tiếng sau là hết vèo ! Đứng coi người ta mua báo thơ mà sướng cái bụng !

Có một “tín đồ thơ Việt” , một trong những nhân vật chính đã góp công sức và trí tuệ làm nên hai sự kiện trên là Nhà thơ – nhạc sĩ Nguyễn Trọng Tạo. Cuối năm ngoái ,về Huế ăn TẾt, bên chiếu rượu anh Tạo đã “tiết lộ” với tôi về việc anh tham gia vẽ lá Cờ Thơ và sắp ra báo thơ ( phụ bản Báo Văn Nghệ). Anh tâm sự , mình nghe nhà thơ Hữu Thỉnh nói cấp trên đồng ý cho Hội tổ chức Ngày thơ Việt Nam và đồng ý phải có lá Cờ Thơ, tờ báo Thơ thì mừng lắm .Phải thế chứ. Đó là đổi mới. Không tôn vinh truyền thống dân tộc thì làm sao mà đổi mới, hội nhập quốc tế được !Việt Nam là một dân tộc thơ .Trẻ em làm thơ, người lớn làm thơ, người già làm thơ, đàn ông làm thơ , phụ nữ làm thơ, thầy tu cũng làm thơ siêu đẳng…. Ru con bằng thơ, yêu nhau bằng thơ , đánh giặc bằng thơ, sách dạy nấu ăn người Huế cũng viết bằng thơ .v.v… Lại có thơ yêu, thơ cười, thơ khóc, thơ châm…đủ kiểu ! Một dân tộc như thế phải có lá cờ thơ của mình chứ ! Có nhiều họa sĩ tham gia mẫu vẽ, nhưng mẫu cờ của anh được chọn. Cờ Thơ trước hết phải là một lá cờ, có sức lay gọi, cuốn hút , tập hợp đội ngũ, khi nó được kéo lên tung bay trên đỉnh cột . Thứ nữa Cờ Thơ là một lá cờ của văn hóa, của lễ hội và của Việt Nam, lại phải rất thơ… Tôi nghĩ có lẽ anh Tạo sống ở Huế nhiều năm, nên lá cờ thơ mà anh vẽ có nhiều nét của cờ lễ cung đình Huế, rất trang trọng và thấm đẫm văn hóa dân tộc. Nói rồi anh hạ giọng: “Nhưng Ngô Minh đừng viết báo vội mà thiên hạ nói là chưa chi đã làm rùm beng lên !”

Bây giờ thì những người yêu thơ đã 14 lần chào lá cờ thơ Việt Nam. Nguyễn Trọng Tạo không chỉ làm thơ, soạn nhạc, mà anh còn vẽ tranh, vẽ bìa sách, làm mi sách báo rất diệu nghệ. Có năm anh giành được giải thưởng về bìa sách đẹp. Lá cờ thơ của anh thiết kế được chọn một lần nữa chứng minh khả năng hội họa của anh.

Hơn 20 năm trước, khi còn sống ở Huế, Nguyễn Trọng Tạo đã ấp ủ một tờ báo thơ. Báo thơ ám ảnh anh đến mức, ở nhiều cuộc rượu, anh rỉ rã phác thảo viễn cảnh một tờ báo thơ Việt Nam hoành tráng, hấp dẫn với đầy đủ các chuyện mục “tưởng tượng” mà như thể báo sắp ra tới nơi!. Cách đây hơn 20 năm anh đã viết bài trên báo Văn Nghệ cổ súy cho sự ra đời một tờ báo thơ. Tại Đại Hội Nhà văn lần thứ V , bao nhiêu tham luận nói về học thuật, về đổi mới văn học, về công việc Hội Nhà văn…,riêng Nguyễn Trọng Tạo lại đọc tham luận kêu gọi ra đời một tờ báo Thơ. Sau Đại hội V, có một cuộc họp bàn sôi nổi về việc ra báo Thơ ở Trụ sở Hội Nhà Văn tháng 2- 1997. Trong cuộc hội thảo đó các nhà thơ Vũ Cao, Trúc Thông, PhạmTiến Duật, Quang Huy, Nguyễn Xuân Thâm, Nguyễn Thụy Kha …đã hết lòng ủng hộ việc ra đời báo thơ. Trong những cuộc như thế , Nguyễn Trọng Tạo bao giờ cũng là người năng nổ, đi tiên phong. Anh phát biểu, đối thoại, thậm chí đi vận động cho báo Thơ ra đời ! Anh nói :” Nếu chúng ta có một tờ báo thơ thì đây là tờ báo thơ đầu tiên trong lịch sử Việt Nam. Đừng lo báo thơ chỉ toàn in thơ không bán được . Tôi hình dung tờ báo thơ sẽ in thơ hết sức chọn lọc, cùng với một khối lượng lớn nhưng bài viết về tất cả những gì liên quan đến thơ…Sự sang trọng của tờ báo chính là sự hướng tới chính đạo của thơ ca…”. Dư luận về tờ báo thơ ra đời tác động sâu sắc đến độc giả yêu thơ lúc đó. Công chúng yêu thơ rất nôn nóng , chờ đợi.

Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo và Báo Thơ, Xuân 2014

Nhà thơ Nguyễn Trọng Tạo và Báo Thơ, Xuân 2014

Tưởng mọi sự cố gắng đó chỉ là “viễn tưởng”. Ai ngờ tờ Báo Thơ ra đời thật ! Và chính Nguyễn Trọng Tạo vẽ măng-set cho tờ báo THƠ . Anh Hữu Thỉnh trong chuyến vô Huế cho tôi biết : Báo thơ chỉ anh Thỉnh và anh Tạo làm. Hẳn nhiên anh Thỉnh định hướng từng số báo, rồi duyệt bài . Còn toàn bộ “ thượng vàng hạ cám “ đều do Nguyễn Trọng Tạo lo . Nguyễn Trọng Tạo lên kế hoạch từng số, tổ chức bài vở, lên ma-két, biên tập từng bài báo, tìm ảnh, tìm tư liệu , làm công tác bạn đọc .v.v.. Nếu số 1 còn “ vạn sự khởi đầu nan” thì đến số 5, báo THƠ đã có tới 16 chuyên mục rôm rả , hấp dẫn từ “sự kiện và dư luận”, “ thơ và lời bình”, “ chân dung và đối thoại”, “thế giới thơ”, “ nhịp cầu”,” giai thoại” v.v..! Những chuyên mục rất thơ, rất “bếp núc” thơ ,rất “số phận” thơ, gợi ra một không gian thơ Việt, từ cổ chí kim, từ cuộc đời sinh hoạt của các nhà thơ , các xu hướng và sáng tác thơ của các nước trên thế giới, các gương mặt thơ nổi tiếng, đến thơ hiện đại Việt Nam , lay động lòng người… .Tất cả đều được hâm nóng và cổ súy. Đã định ra “thực đơn” thơ thì phải có các món. Theo tôi biết, nhiều chuyên mục anh Tạo phải phải điện thoại đường dài hoặc di đặt bài tận nhà riêng từng người , có khi tự mình thức khuya dậy sớm viết cho kịp ngày bình báo.! Cho đến số 5 THƠ , anh đã được “phong” là Trưởng ban biên tập. Trưởng ban mà chưa có ban viên nào . Trong lúc đó anh Tạo là thư ký tòa soạn , “nhân vật chính” của tờ “ Âm nhạc và Thời đại. Nghĩa là Nguyễn Trọng Tạo “ một mình làm hai báo” , báo THƠ là làm nghiệp dư ! Làm “nghiệp dư “ mà một mình lo một tờ báo từ A đến Z được bạn đọc mến mộ như thế là một điều xưa nay hiếm. Sau đó Nguyễn Trọng Tạo không làm báo thơ nữa. Nguyệt san Tạp chí Thơ của Hội Nhà văn bây giờ bắt đầu tư báo Thơ bảy tám năm trước, nhưng sức thu hút độc giả thì không bằng!

Nguyễn Trọng Tạo là nhà thơ có ấn tượng đối với bạn đọc cả nước. Anh không dễ dãi, luôn luôn cố gắng làm mới thơ, vô tư lên tiếng ủng hộ những tài năng thơ trẻ như Văn Cầm Hải, Ly Hoàng Ly, Vi Thùy Linh… Anh viết lời tựa, viết bài giới thiệu trên báo… nghĩa là tìm mọi cách để các nhà thơ trẻ được định danh. Nhà văn Hoàng Phủ Ngọc Tường gọi Nguyễn Trọng Tạo là “ Người ham chơi”. Vâng, anh “chơi” hết mình với bạn bè, và cũng hết mình với công việc, từ những việc cụ thể để bảo vệ thơ, để suy tôn , cổ súy thơ Việt . Bằng sự ra đời lá cờ thơ và Báo Thơ (sau này là Tạp chí Thơ) , thơ Việt Nam ngàn năm nay chưa bao giờ được suy tôn đúng tầm như thế !

Advertisements

About hoingovanchuong

Nhà văn
Bài này đã được đăng trong 03.Chuyện làng văn, 16.Bài báo và được gắn thẻ , . Đánh dấu đường dẫn tĩnh.

Trả lời

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Đăng xuất / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Đăng xuất / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Đăng xuất / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Đăng xuất / Thay đổi )

Connecting to %s