NƠI ANH KHÔNG THỂ TỚI

NGUYỄN TRỌNG TẠO

dangluasan-noianhkhongthe1Phụ nữ thường thiên về thơ tình yêu, cũng là chuyện thường tình, vì tình yêu thường khởi ra từ phụ nữ. Chả thế mà trong lĩnh vực thơ ca, đối tượng của nhà thơ được gọi là “Nàng Thơ”. Sao không gọi là “Chàng Thơ” nhỉ? Là vì ngày xưa trong chế độ phong kiến cổ hủ, người ta cho rằng, ngôi đền thơ ca chỉ độc quyền của phái mày râu. Nhưng từ khi phái đẹp xuất hiện những tài thơ với tư cách chủ thể sáng tạo, thì nhân loại không thể không cảm phục. Có nhận xét cho rằng, nhiều bài thơ tình hay nhất trong những bài thơ tình hay nhất lại là của phụ nữ. Điều đó cũng dễ hiểu thôi, bởi trái tim phụ nữ là cái kho ẩn chứa rất nhiều bí mật của tình yêu.

Khi phụ nữ làm thơ, cũng có nghĩa là họ công bố những bí mật của riêng mình. Họ làm cho phái mày râu ngạc nhiên đến sững sờ. Họ làm cho phái đẹp thấy mình trong thơ họ.

Đặng Lưu San cũng là một thi nữ. Chị làm thơ, và chủ yếu là thơ tình. Từ tập thơ đầu tay “Mơ bến bình yên” (2014) đến tập thơ này (Nơi anh không thể tới) thì dung lượng thơ tình có thể gọi là “chủ đạo” trong mạch thơ của chị.

Thơ tình Đặng Lưu San luôn khao khát tình yêu mãnh liệt, và buồn. Đấy là vẻ đẹp của nỗi buồn chỉ dành cho những người phụ nữ giàu mơ mộng. Giấc mộng về người yêu lý tưởng, về “một nửa”… luôn thường trực trong hồn thơ của chị, khiến thơ chị nhiều màu sắc và cung bậc; nhưng hiện thực lại cay đắng bội phần, vì thế mà niềm vui và nỗi buồn như được nhân đôi: “Giật mình/gối chiếc tang bồng/Ơ hay/Tình tự vợ chồng/Với đêm”. Để rồi sau tất cả, chị nhận ra: “Đời người thoắt nắng thoắt mưa/Ngoảnh đi ngoảnh lại song thưa trăng già”…

Đối tượng trong thơ tình Đặng Lưu San là ANH. Anh bình dị, anh cao sang, anh quý tộc, anh cay đắng, anh ưu phiền, anh thôi miên, anh nghiêm trang, anh lãng mạn, anh đã qua thời tuổi trẻ, v.v… Và hầu như với chị, tất cả những “anh ấy” cộng lại mới đủ thỏa niềm khát yêu của người phụ nữ. Vậy mà Đặng Lưu San gộp tất cả các “anh ấy” lại trong bài thơ “Anh vừa đủ”.

……

Anh cứng rắn vừa đủ niềm êm ái
Trong tươi vui vẫn thoáng chút ưu phiền
Nét mặt lạnh vừa đủ sức thôi miên
Anh kìm nén vừa đủ lòng cháy bỏng

Em khao khát một chàng trai lãng mạn
Người đàn ông
Vừa đủ để em yêu
.

Tôi đọc bài thơ và mỉm cười “sao tham thế”. Làm gì có một người đàn ông hội đủ các đức tính tiêu biểu ấy cho các nàng lựa chọn. Nhưng tôi hiểu, đấy chỉ là một cách nói cho thỏa lòng khát khao của phái đẹp. Và thực ra đó mới đích thực là người đàn ông lý tưởng. Đã là “người đàn ông lý tưởng” thì làm gì có thực trong đời.

Chính vì thế mà niềm khao khát về một tình yêu lý tưởng luôn dày vò tâm hồn chị. Nhiều bài thơ được sinh ra từ những nỗi dày vò ấy:

dangluasan-noianhkhongthe2bMột nửa cô đơn em
Một nửa cô đơn anh
Vắt qua bờ xa cách

Em ru mình
trong nỗi nhớ dịu êm
Thả hồn trong hoang tưởng

Để rồi nỗi thất vọng thốt ra lời khẳng định:

Còn đợi ai chờ ai anh hỡi
Em ở cuối cuộc đời
Nơi anh không thể tới

Nói là “anh không thể tới” nhưng có thể, đó cũng chỉ là cách nói tế nhị của phụ nữ, kiểu “em bảo anh đi đi/ sao anh không đứng lại” mà thôi. Vì ngọn lửa tình yêu trong tâm hồn chị như chẳng bao giờ lụi tắt:

– Sao lòng còn mãi mải mê
Khăn voan mỏng mảnh chắn che lời thề

– Trải lòng theo vạt nắng loang
Đem buồn cất giấu ra hong cuối trời.

Nhiều câu thơ lục bát của Đặng Lưu San có duyên ngầm, phảng phất phong vị ca dao và đậm chất nữ tính, càng đọc càng thấm thía tình đời. Chị nói về tình yêu, nhưng cũng là nói về tình đời:

Biết ai được biết ai thua
Nhân gian kheo khéo cho vừa lòng nhau

Hai chữ “kheo khéo” trong câu thơ thật là nữ tính và thật dễ thương.

“Thơ Đặng Lưu San là thơ tình thuần chất, tình cảm chân thật nồng nàn và đầy nữ tính, có nhiều câu thơ thể hiện chất thi sĩ. Với thể loại lục bát thì rất khó để tạo bước đột phá thực sự, tuy nhiên tôi tin rằng chị sẽ còn tiếp tục dấn thân và đi tới trên con đường thơ” – (Trần Quang Quý). “Thơ chị không chỉ nói về tình yêu mà còn thể hiện mơ ước nữ tính về bến đỗ bình yên trong cuộc đời. Sau những va đập, mất mát, tổn thương đến phai nhạt phấn hương, héo úa môi xinh… khao khát đó vẫn luôn hiển hiện trong tâm tình người phụ nữ” – (Vũ Nho). “Cái tình người, xuất phát từ nỗi yêu mình, thương xót mình đã làm nền tảng cảm xúc cho thơ chị. Đó là chia sẻ, giãi bày, chứ không nệ chuyện làm văn chương thơ phú” – (Phạm Đức)… Những nhận xét của các nhà thơ, nhà phê bình về thơ Đặng Lưu San đều gặp nhau trong bản chất thơ của chị.

Trước khi tôi đọc tập thơ này, Đặng Lưu San có nói với tôi, chị không định viết văn, làm thơ, nhưng nhiều tâm sự riêng mình không kìm nén được, nó đã thôi thúc chị viết. Viết cứ như ma ám mà không biết nó có phải là văn, thơ hay không. Có lẽ vì thế mà thơ văn của chị nó tự nhiên, nó thuần khiết. Chỉ trong vòng ba bốn năm, chị đã cho xuất bản 2 tập thơ và 2 tiểu thuyết “Hoa xuyến chi vẫn nở” (2015) và “Nửa đời của Hạ” (2016). Một sức viết thật đáng khâm phục. Riêng cuốn tiểu thuyết “Nửa đời của Hạ” vừa ra mắt đã được bạn đọc yêu thích, và có nhà văn nhận xét “chị viết như lên đồng”.

Thực ra trong văn học nghệ thuật, sức sáng tạo của mỗi người mỗi lúc mỗi khác nhau. Không nên kìm nén cảm xúc. Không nên cầu toàn. Không nên bỏ qua những thôi thúc nội tâm. Phải chớp lấy cơ hội sáng tạo mới lưu giữ được cảm xúc và suy nghĩ của mình trên trang giấy. Và kết quả cuối cùng đáng mơ ước của người viết văn, làm thơ là có được những con chữ “đứng” trên trang giấy chứ không phải là những con chữ “nằm”.

Với tập thơ “Nơi anh không thể tới”, Đặng Lưu San hơn một lần lại mang đến cho bạn đọc sự khát vọng về tình yêu đích thực dưới nhiều cung bậc yêu, nhiều góc khuất của số phận với niềm đam mê mãnh liệt và tấm lòng bao dung của người phụ nữ nhân hậu, đáng yêu. Và chúng ta hãy đọc chị, chia sẻ những vui buồn cùng chị:

Ơ kìa
giọt nước mắt rơi
giọt dài giọt ngắn giọt vời
vợi xa…

Hy vọng trong tâm trí của bạn đọc sẽ có thêm một cái tên mới: Đặng Lưu San.

Hà Nội, 5.11.2016

About hoingovanchuong

Nhà văn
This entry was posted in 01.Tin văn nghệ, 03.Chuyện làng văn, 05.Phê bình-lý luận and tagged , . Bookmark the permalink.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s