TỪ DỰ BÁO VỀ KIM LOẠI ĐẾN KHÁI NIỆM BIÔTA

HoPhiPhuc

Nhà thơ Hồ Phi Phục

 HỒ PHI PHỤC

Năng lượng chiếm vị trí đặc biệt trong tất cả các vấn đề khoa học công nghệ, vì theo nghĩa đen nó là nguồn gốc sự sống. Các loại nhiên liệu sản sinh ra các loại năng lượng: từ cây cối, than đá, dầu hỏa, thanh utani… đến gió, mặt trời. Nhưng chúng ta hãy bắt đầu từ cây cối, nhìn theo cách nhìn của Leonardo da Vinci.

Leonardo da Vinci là ngôi sao sáng, nhấp nhánh nhiều màu sắc nhất trên bầu trời văn hóa Phục hưng thế kỷ XV, XVI; điều này như là được mặc nhiên thừa nhận. Người đời gần gũi ông qua nhiều nghiên cứu của ông về sự chuyển động của cơ thể con người trong không khí, về cái đồng hồ cát, về chiếc bật lửa đang cầm trên tay… Tuy vậy, sự hiểu biết về ông thì vẫn hãy còn rất ít ỏi. Bởi lẽ chỉ mới tìm được 25% những công trình của ông để lại cho hậu thế. Mặt khác, những phát minh đồ sộ như mô hình máy bay (cánh quạt), bất hủ như bức tranh kiệt tác Mona Lida…đã thu hút ma lực nhiều thế hệ khảo sát nghiên cứu, hưởng thụ, làm loãng những phần còn lại không kém giá trị của ông. Mà trong số đó có những lời tiên tri về môi trường sinh thái.

Nếu bức tranh Mona Lisa phảng phất cái đẹp nụ cười bí ẩn đã dàn trải hàng trăm năm mơ màng,thì tác phẩm về Kim loại lại là dự báo tầm xa khẳng định số phận cuộc sống xanh trên hành tinh này một cách rõ ràng, đau đớn. Giờ đây, Liên hợp quốc và thế giới đang hoảng hốt về các vất đề chất thải, trái dất nóng dần lên, biến đổi khí hậu…Thì thật đáng ngạc nhiên, vào thời của ông, những thảm trạng kinh hoàng như nạn đói, chiến tranh, dịch bệnh….khi những nguyên nhân tai họa khủng khiếp đang trùm lên nhân loại thì ông lại đã đi sâu nghiên cứu đề tài môi trường sinh thái, khi chưa mấy ai quan tâm, lo lắng. Lửa là cơ sở của năng lượng. Không có sự kiện nào có ý nghĩa hơn việc con người trong thời tiền sử đã tìm ra lửa để trở thành bá chủ thế giới tự nhiên. Nhưng cùng với cái lợi là cái hại. Ông gọi sự tàn bạo của con người là ra tay phá rừng đốt gỗ nấu chảy kim loại và kèm theo đó là sự chém giết làm cho các loại vật tan tành nòi giống – là hình ảnh con quỷ dữ sẽ hủy hoại trái đất từ khu vực này sang khu vực khác. Và những mối tai họa có giới hạn về không gian, thời gian không thể so nổi với sự sụp đổ môi trường toàn cầu, bao gồm sự sống.

Cái nhìn của ông không dựa vào nguyên lý đạo đức hay tôn giáo mà dựa vào sự tương tác giữa con người với thiên nhiên cũng như trách nhiệm trong mối quan hệ đó. Từ mối quan hệ thức ăn chủ yếu cho con người và động vật là thực vật và cây cối,để biết rõ về chu trình năng lượng liên hệ giữa thực vật, con người và động vật.

Như vây, có thể nói Lêôna đờ Vanhxi là người đầu tiên trong lịch sử đã nói lên mối quan hệ giữa môi trường và phát triển, đã phác thảo bức tranh song hành đáng sợ: con người sát phạt thiên nhiên, để rồi con người sẽ chém giết lẫn nhau. Và điều đó là tất yếu và tỷ lệ thuận.

Đầu thế kỷ 20, giới khoa học đã phát triển rất nhiều về hiện tượng tập trung và quá trình tạo năng lượng, về các quá trình nhiệt sẽ chấm dứt, về nguyên lý tăng ăng trô pi (entropi) và vũ trụ đi đến chỗ cân bằng năng lượng v.v…Đến giữa thế kỷ 20, Viện sĩ Nga Victor Đanilor cho rằng ngày tận thế không còn là huyền thoại Kinh thánh mà đang tiến đến hiện thực. Có rất nhiều lập luận làm lao đao các học thuyết, các chủ nghĩa ( có tham vọng “cải tạo thế giới” nữa không, hay chỉ là “tìm hiểu thế giới” v.v…). Tất cả những vấn đề này xoay quanh khái niệm Biôta. Theo ông, thì môi trường xung quanh hành tinh chúng ta được bao bọc bởi các biôta đã có từ hàng tỷ năm. Nó không chỉ tìm cách thích ứng với điều kiện trái đất mà còn khiến môi trường xung quanh thích ứng với nó. Nhân loại không hề nghĩ tới và không sáng tạo ra được cái gì khả dĩ thay thế biôta với tư cách điều hòa viên môi trường. Nhưng trong thời gian tồn tại không lâu của mình, nhân loại đã tiêu hủy 70% những hệ thống sinh thái tự nhiên có khả năng ổn định nhiệt độ, điều hòa khí hậu và chế biến tất cả các loại chất thải. Từ đầu thế kỷ trước, người ta đã tính thử chỉ trong một ngày đêm, loài người đã có thể tiêu hao một lượng nhiên liệu hữu cơ, mà thiên nhiên phải mất một ngàn năm mới tái hợp được. Sự phá hủy tầng ô zôn, phá hủy rừng nguyên sinh, tiêu diệt các sinh vật nổi và chìm ở đại dương, sự gia tăng dân số, suy thoái văn hóa, con dao hai lưỡi của tiến bộ khoa học kỹ thuật và cuối cùng là sự bế tắc lý luận đã lên tục tiêu diệt những hệ thống sinh học và môi trường, là dấu hiệu khủng khiếp nhất của đại thảm họa đang tới.

Nhân loại đã chọn cho mình con đường tự sát : thô bạo chiếm đoạt thiên nhiên, khởi đầu là đốn cây đốt rừng. Đến thế kỷ 18, con người vẫn còn sống hài hòa được với thiên nhiên. Nhưng đến cuối thế kỷ 19 thì bắt đầu sự mất hài hòa dẫn đến khả năng phản ứng của biôta đối với điều đó. Lối thoát là con người phải nhanh chóng trở về ranh giới với tư cách là một sinh vật tuân thủ đúng các quy luật tự nhiên. Hiện những tác động xấu đến sinh quyển đã vượt mức từ 8 đến 10 lần. Về nguyên tắc con người không đủ năng lực để khôi phục lại các biota, mà chỉ có thể lùi bước để tiến lên bằng cách: tạo phong trào ngăn chặn mọi hành vi phá phách trái đất này; hướng tới một nền công nghiệp năng lượng không khói; kiểm tra xử lý toàn diện hệ thống thủy điện để bù đắp những mất cân bằng từ diện tích sinh thủy đã trở thành diện tích tụ thủy…. Đặc biệt là phải giữ trọn những phần rừng nguyên sinh và các sinh vật còn sót lại; vì rừng trồng thì dù diện tích tăng bao nhiêu cũng còn lâu mới thay thế được rừng nguyên sinh. Và gấp rút giảm thiểu, hủy bỏ hàng loạt mọi tác động xấu khác đến môi trường, để cho các biôta của nó tự lo liệu phục hồi nhờ thời gian.

Nếu không,cái giá vô hình xót xa phải trả, cũng chính là Thời gian.

Đại Lải, Thu 2015

About hoingovanchuong

Nhà văn
This entry was posted in 02.Diễn đàn, 04.Sự kiện và đối thoại and tagged . Bookmark the permalink.

Gửi phản hồi

Mời bạn điền thông tin vào ô dưới đây hoặc kích vào một biểu tượng để đăng nhập:

WordPress.com Logo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản WordPress.com Log Out / Thay đổi )

Twitter picture

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Twitter Log Out / Thay đổi )

Facebook photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Facebook Log Out / Thay đổi )

Google+ photo

Bạn đang bình luận bằng tài khoản Google+ Log Out / Thay đổi )

Connecting to %s